Joris Hoefnaegel: Legend to Overview of Phlegraean Fields, late 16th century

Joris Hoefnaegel: Legend to Overview of Phlegraean Fields

Top: ORBIS TERRARUM DELITIAE (at left) LUX VARIENTIS NATURE VENUStas (at right)

Middle scroll around royal coat of arms: NULLUS IN ORBE LOCUS BAIIS (BAIIS under coat of arms) PRAELUCET AMOENIS

(below in middle): HIC VER ASSIDUUM ATQUE ALIENIS MENSIBUS AETAS

HIC GRAVIDAE FRUGES BIS POMIS VUTILIS ARBOS

Inscription: S.D.

ABRAHAMO ORTELIO GEORGIUS HOEFNAGLIUS

Cum ut studiosis rerum exterarum prodessum felicis illius ac nobilis Campanie foelicitates omnes, delitias. vensustates, et Naturae quodammodo esustatis, ibique luxuriantistis gaudia et oblectatamenta in Sinum Baianum Puteola numque ab alma parente amooenissime congesta, tibus comprehendisse tabellis ab Hogenbergio nostro (id efflagitante) In lucem edendis. Cogitanti mihi cuinam amicorum Potissimum hosce ingenii mei ludos otiique, pacifici fructus honestos diferrem. Occurrebar tusolus, tu primus, to postremus Orteli, cui multis nominibus non solum conveniebant, sed etiam jure debebantur.: tum Maxime quod cum nos dulcis Parthenope simul ambos complesa et exosculata fuisset, horum omnium mirabilium visendorum tu mihi comes existeris. accipe igiture amice amoris nonumentum quod per nostrum Mercurium nostra tibi mittit commendatque Minerva: et qualecunque sit pro tuo candore boni consuito Vale ex nostro museo Bevario Col Martii.

(Legend)

A. Mare Tirrhenum

B. Promontorium Misenum olim mons aerius nunc Misenus dictus a Miseno Aenae tibicicine ibi sepulto. Verg. 6 Aeneid. In radice huius montis crypta est stupendi operis quae vulgo grotta Grachonara appellatur.

C. Procyta Insula.

D. Ischia insula quae etiam Aenaria et Pithecusa dicta fuit.

E. Mare Mortuum

F. In visceribus huius isthmi piscina mirabilis est quam L. Luculli domus fondimenta fuisse perhibetur. Visuntur etiam in hisce rupibus subterranea edifitia que vulgo ab incolis le cento camerelle appellabantur, et supra montem locus ingens est in circuitu theatri instar ingentis ostendens ruinae, ubi olim celebrantur quinquatria in honorem Minerva hodie mercato del sabato dicitur.

G. Castrum baianum

H. Sinus baianus

I. Templum Herculis, bauli vulgo truglio di baie

L. Balneum Trituli, sive frituli. habet eadem haec rupis in visceribus cryptam manu cavatam, admodum arctam per ascensum multorum graduum in longitudinem protensam, odoris suavis in qua , si quis erectus ingrediator, et inflexus, statim sudore praehenditur si pronus et inflexus friget vulgo sudatorio appellatur.

M. Hic sub mare videtur silicibus constrata quae Romam ducebat visuntur et fondamenta et moles claustrorum lacus Lucrini.

N. Hic esse solebat lacus Lucrinus cuius adhuc pauca supersunt vestigia. tertrmotu Anno l538. terra oppletus

O. Mons hic ab incolis Monte Sibylla dicitur quod in illius radicibus antrom sit Cumanae Sibyllae

P.Lacus Avernus, qui et pasus Acherusia dicitur post cuius montes montes olim fuit dives Capua.

Q.Mons novus seu pumiceus terremotu anni l538. incendioque horribili die ultimo septembris una nocte ibi congestus vulgo Monte novello Antiquitus hic esse solebant Tripergolae.

R.Mons Gaurus hodie monte barbaro.

S.Sinus Puteolanus.

T.Oppidum Puteoli dicarchia dicta primo.

V. Moles (ut perhibetur) pontis C. Caligulae

X. Via quae per montem olibanum Theatrum Puteolanum labrynthum per montes flegres, et leucogaes sive forum Vulcani qui locus hodie la solfataria dicitur, perque lacum Anianum, laetaleque antrum. Neapolim ducit.

Y. Templum Antiquam, olim Jovi hodie D. Proculi sacrum ex candido Marmore mira arte elaboratum terremotus conquassatum.